Overslaan en naar de inhoud gaan
Home
Tegen Verkiezingen

Main navigation

  • Nieuws
    • Nieuws
    • Artikelen
    • Video's
    • Podcasts
    • Recent
    • Landen
    • Sortition News from the Netherlands
  • Verdieping
    • Veelgestelde vragen
    • Boeken
    • Citaten
    • Thema's
    • Initiatieven
    • Stem tegen verkiezingen!
  • Info
    • Zoeken
    • Overzicht
    • Contact
    • Doneer
    • Over deze site
    • Sobre este sitio
  • English
    • Sortition News
    • Quotes
    • United States
    • UK, CAN, AUS, NZL, IRL
    • About

Eerst aanmelden, dan pas loten: geen goed idee

Door webmaster , 10 februari, 2026

Gedurende de afgelopen maanden zijn er drie burgerberaden in voorbereiding gegaan waarbij deelnemers niet eerst geloot worden, maar waarbij ze zichzelf mogen aanmelden en ze dán pas uit alle aanmelders geloot worden. 

Het gaat om een burgerberaad in Akron (Ohio) over wonen, een provinciaal burgerberaad in Drenthe over mobiliteit, en een mondiaal burgerberaad over voedsel.

Akron
'Unify Akron uses a well-tested process called stratified random selection. First, a huge pool of residents is invited to participate through mail, text, phone, and outreach in partnership with existing organizations and networks. Then, all of those responses are grouped by key characteristics like age, gender, race, income, education level, political affiliation, and/or neighborhood.' 
Die eerste 'huge pool of residents' wordt dus kennelijk niet geloot, althans, de website vermeldt dat niet. Hoe deze inwoners wél geselecteerd worden staat er niet bij. Pas na die eerste selectiefase wordt er geloot op basis van kenmerken: 'From each of these groups, participants are randomly selected (like a lottery) in proportions that match the broader community.'

Drenthe
'Alle inwoners van Drenthe van 16 jaar en ouder mogen zich aanmelden. Dit kan tot en met 22 februari. Uit alle aanmeldingen worden 80 deelnemers geloot die mee mogen doen aan het burgerberaad. Bij deze loting zorgen we voor een goede afspiegeling van de Drentse samenleving.'
Hier is het duidelijker: iedereen van zestien jaar en ouder mag zich aanmelden, en dán pas wordt er geloot, uit de groep van zelfaanmelders.

Mondiaal
Voor het mondiale burgerberaad was de provincie Noord-Holland willekeurig geselecteerd voor aanmelding: inwoners uit die provincie mochten zich dus aanmelden. Slechts twaalf (!) onder hen deden dat, en uit die twaalf is er één burger ingeloot.

Bij een goed georganiseerd burgerberaad wordt er juist altijd eerst geloot uit de hele populatie van een gebied, waarna onder de aanmelders uit die eerste loting gestratificeerd (op basis van kenmerken) een herloting plaatsvindt. Bureau Burgerberaad legt het goed uit op zijn website: (Punt 5) 'Een gewogen loting is cruciaal om de deelnemers aan een burgerberaad te selecteren. Zo heeft iedereen evenveel kans om mee te doen, en je bereikt mensen die niet snel uit zichzelf zouden deelnemen. Daarvoor is het wel belangrijk dat de loting eerlijk en gewogen is. Zo’n gewogen loting verloopt in twee rondes. De eerste ronde is een volstrekt willekeurige loting, zeg van 10.000 mensen. Die mensen krijgen een persoonlijke uitnodiging om mee te doen aan het burgerberaad. Dat kan per brief, per telefoon, of zelfs door middel van een huisbezoek.'

In de bovenstaande drie gevallen kon eerst iedereen zich aanmelden, waarna er vervolgens pas uit die aanmelders geloot is. Dat heeft meerdere grote nadelen: je moet maar net gehoord hebben dat je je kunt aanmelden, en de kansen daarop zijn ongelijk verdeeld. En onder de initiële aanmelders zullen juist die mensen zitten die zichzelf naar voren willen duwen, wat het idee van loting om een dwarsdoorsnede van de bevolking te krijgen nu juist ondermijnt.

Dat in de bovenstaande drie gevallen voor een andere selectieprocedure gekozen is, kan te maken hebben met onkunde, maar ook met de een te beperkt budget. Loting in gevallen waar een database van burgers of adressen ontbreekt, is sowieso al een stuk moeilijker. Als loting niet goed mogelijk is, moet men zich afvragen of het überhaupt een goed idee is om een burgerberaad te organiseren.

Soms lijkt het ook voor te komen dat in de media niet goed bericht wordt over de selectieprocedure. Dat lijkt bijvoorbeeld het geval te zijn geweest bij het aanstaande burgerberaad in Los Angeles, over het city charter, de politieke spelregels van de stad. De site LAist.com berichtte dat de aanmelding open stond voor wie wilde; geen woord over een loting. Maar dat kan ook aan de onbekendheid met burgerberaden en de kwaliteit van het betreffende medium liggen, want in Los Angeles is er wel degelijk geloot: 20 duizend gelote inwoners kregen een eerste uitnodiging en na de aanmeldingsfase volgt een tweede loting.


Bronnen:

  • UnifyAkron, officiële website burgerberaad
  • Burgerberaad Drenthe, officiële website burgerberaad, Drentsparlement.nl
  • Global Assembly – Een burgerberaad op wereldniveau, kan dat?, G1000.nu, 14 januari 2026
  • Het burgerberaad uitgelegd, Bureau Burgerberaad
  • Want to reshape LA city government? Here’s how you can help, LAist.com, 12 november 2026
  • Everyday People Will Get Paid to Design Their Own City Council, International Democracy Community, 25 januari 2026


Zie ook:

  • Meer nieuws over loting
  • Loting in Nederland
  • Loting in de Verenigde Staten

Veelgestelde vragen
Boeken
Citaten

Nieuws
Artikelen
Bluesky posts
X posts
Podcasts
Video's
Recent

Podcast Top 10
Artikelen Top 10
Video Top 10

Loting in Nederland
Loting wereldwijd
Thema's
Initiatieven
Stem tegen verkiezingen!
Over deze site
Doneer

Sortition News
Books
Quotes
Initiatives
Search
About