Eind maart is een Europees geloot burgerberaad over het volgende langetermijnbudget van de EU van start gegaan. Dit budget heeft een totale omvang van ruim duizend miljard euro. De lidstaten dragen elk ongeveer 1 procent van hun BBP af om dit bedrag bij elkaar te brengen. Uit dit budget worden onder meer de regionale ontwikkelingssteun, landbouwsubsidies, klimaatbeleid en technologiebeleid betaald.
De Europese Commissie is met een conceptvoorstel gekomen, dat mede door de input van burgers verbeterd moet worden. Daarbij is het de bedoeling dat er vier dingen gerealiseerd moeten worden: een plan specifiek voor elke lidstaat, een fonds voor strategische investeringen, verbeterde bekostiging voor strategische belangen en buitenlands beleid, en maatregelen voor het beschermen van de rechtsorde. De specifieke rol van het burgerberaad is het om hierin verder prioriteiten te stellen en om aan te geven welke concrete activiteiten het budget moet financieren om die prioriteiten te realiseren.
De Britse Sortition Foundation had de regie over het lotingsproces. Er zijn 150 burgers geloot uit de in totaal 27 lidstaten. Ook bij dit burgerberaad is er weer een online discussieforum, maar voorstanders van burgerloting zijn hier vaak geen warm voorstander van; onder meer omdat hier de face-to-face communicatie ontbreekt en het hier om zelfaanmelding in plaats van om loting gaat.
De derde en laatste sessie van het burgerberaad zal in het weekend van 16 tot en met 18 mei plaatsvinden. Het budget moet uiteindelijk door de parlementen van alle lidstaten en door een meerderheid van het Europees Parlement goedgekeurd worden, en zal per 2028 ingaan, voor een periode van zeven jaar.
Bronnen:
- Citizens’ panel on European budget, Bürgerrat.de, 28 maart 2025
- A new European budget fit for our ambitions, Europese Commissie
Zie ook:
- 23 recommendations on the EU budget, Bürgerrat, 19 mei 2025
- Café Europa over de Conferentie over de toekomst van Europa, podcast, 2022
- Europese Unie lootte burgers voor inspraak op koers EU, 2021
- Loting in de EU